Albüm
Semra mutsuz ve ümitsiz bir güne uyanmıştı yine. Gözlerini açıyor, tavanı yokluyor; bakışlarıyla odanın içinde birkaç tur atıyor ve zayıf gören buğulu gözleriyle seyrettiği kasvetli odanın duvarları sanki üstüne geliyordu.
Biraz daha uyuyabilmeyi diliyordu. Gecenin erken vakitlerinde uyumuş olsa da yeterince dinlenememiş ve hatta çok uyumaktan dolayı, zaten pek de rahat olmayan yatak, uzuvlarını kilolarca ağırlığın altında ezer gibi baskı altına almış, onu yatağa çivilemişti. Sağa, sola dönmeye bile gücü yoktu.
Odanın duvarındaki, kadranında bir mağazanın reklamı bulunan promosyon duvar saati, günler öncesinden bozulmuştu. Saat, tık-tıklarıyla kulak tırmalıyor ama mekanizmasının onca gürültülü gayretine rağmen ne saniyeyi ne de akrep ve yelkovanı bir milim ilerletemiyordu. Semra’daki yılgınlık, bu duvar saatinden geri kalır gibi değildi. Zira bozuk saat, Semra gece uykuya dalıncaya kadar onu rahatsız ediyor, fakat saati indirip icabına bakmak ona dünyanın en zor işiymiş gibi geliyordu.
Rutubetten göz göz olmuş duvarlar, eskitme boyalı yüksek gardırop loş ışıklı odada birer karabasana benziyordu.
Nasıl olduysa, birden fırladı yataktan. Çözülen saçlarını, yatakta el yordamı ile arayıp bulduğu lastik tokayla topladı. Ayaklarını değdirdiği zemin buz kesiyordu. Zira sonbaharın son ayıydı. Kış, beklenen bir misafirdi artık pencerelerde.
Semra her sabah uyandığında ilkin perdeyi aralar ve odanın camından, miyobu hayli ilerlemiş gözlerinin elverdiği ölçüde, birkaç açı değiştirerek, karşıdaki parka bakardı. Banklarda oturanları, kaydıraktan kayanları, salıncakta sallanan çocukları izlerdi bir bir.
Yine o kalın, modası on beş yıl önce geçmiş, kadife kumaştan perdeyi hızlıca açtı. Perdeden kalkan tozlar, Semra’yı birkaç kez öksürtmeye yetmişti. Kim bilir en son ne zaman yıkanmıştı bu perdeler? Evin dip-bucak temizliği, camların silinmesi bayramlık adetlerdendi bu evde. Yılgınlık, bitkinlik ve tükeniş bütün buutlarıyla hâkimdi bu yere. Semra, eşyayı da kendi etrafında cereyan eden uğursuzluğa ve kendi yenilgisinin kötü akıbetine mahkûm etmişti. Perdeyi açınca, camdan yansıyan kuvvetli ışık gözlerini kamaştırmıştı. Geceleyin yağan yağmur, gün ağarmadan önce dinmişti. Yollardaki çukurlar ufak gölcüklere dönmüştü. Henüz okula gitme zamanı gelmemiş olan çocuklar, Semra’nın evinin önündeki parkta oyun oynarlardı.
Park bugün yine cıvıl cıvıldı. Banklarda çocuğunu bekleyen, beklerken de örgüsünü ören kadınlar vardı yine. Manzara o kadar tekdüze cereyan ediyordu ki her gün; bugün de dünden farklı değildi ve belki yarın da bugünden farklı olmayacaktı Semra’nın gözünde.
Semra’nın hayatındaki tek değişiklik, günden güne biraz daha yaşlanması, saçına tek-tük düşen akların, artık iyice belirginleşmesi ve gözlerinin ferinin çekilip, yerini yavaş yavaş buğulu bir dünyaya bırakmaya başlamasıydı. Dışarıda yüzler, insanlar siluetler değişse de hayatın akışı, tabiatın kanunları, mevsimlerin deveranı hep bir disiplin içerisinde düzenini koruyordu. Öyle ya; Semra da bir beşerdi ve yaşamak için fıtri kanunlara uymak zorundaydı. Üstelik bakmak zorunda olduğu, okula gönderdiği, ihtiyaçlarını karşıladığı bir kızı vardı. Semra, daha çok kızı için yaşıyordu.
Odasını, yatağını özensiz birkaç hareketle düzelttikten sonra mutfağa gidip çayı koydu. Ardından kahvaltıyı hazırlayıp, kızını uyandırdı. Birlikte kahvaltı yapıp sofrayı topladılar. Kızının, akşamdan yarım bıraktığı ödevlerini beraberce tamamladılar. Zaten geç uyandıkları için vakit öğlene yaklaşıyordu. Semra, kızını okula hazırlamaya başladı. Kızının saçlarını ördü, okul çantasına koymayı unuttuğu bir şey kalmasın diye tembihte bulundu. Her gün olduğu gibi, dersin başlamasına yarım saat kala evden çıktılar.
Semra, birkaç yıl önce boşandığı eşinin her ay gönderdiği nafaka ile hayatını sürdürmeye çalışıyordu. Bu yüzden, kızına okul servisi tutmak gibi bir lüksü olamazdı. Okul çok uzak değildi. Fakat okula varıncaya kadar kavşaklar ve yoğun akan bir trafik vardı. Semra’nın sokağından çıkar çıkmaz ana cadde üzerinde keşmekeş başlıyordu. Bu yüzden Semra, kızını bir gün olsun yalnız göndermemişti okula. Onu başka birine de emanet edemiyordu.
Evden çıkıp, parkın içinden geçtiler. Semra uzun zamandır kendisini ve kızını gözetleyen bir çift gözden rahatsızdı. İhtiyar bir adam, Semra’nın evine bakan bir bankta oturup, yanında getirdiği poşetten çıkardığı kitaplara, dergilere, albümlere bakarak vakit geçiriyor, fakat çocuğun okula gidiş vaktini de hiç sektirmiyordu. Semra ve kızı, yanından geçerken, bir şeyler ile meşgulmüş gibi bir tavır takınıyor ve belli ettirmemeye çalışarak, ikisini de tepeden tırnağa süzüyordu. Bu durum, Semra için artık tahammülü aşan zor bir hal almaya başlamıştı. Adam yaşına başına bakmadan, üstelik dul bir kadını her gün düzenli olarak gözetlemeye geliyordu. Semra, başlangıçta bunu fark edememişti. Sonraları fark etse de aldırmamıştı. Adamın kim olduğunu uzaktan seçemiyordu. Hali hazırda kullandığı uzak gözlükleri, artık çok işe yaramıyordu çünkü. İhtiyarın yüzünü tanıması için ona biraz yaklaşması ve dikkatlice bakması lazımdı. Fakat ihtiyar adamın da vazgeçmeye niyetinin olmadığını düşünmeye başladığı şu günlerde, artık ona çatmak, adamı kovmak veya onu bağıra çağıra rezil etmek istiyordu. Dünyası zaten zehrolan Semra, en azından kızının onurunu korumak için bu ihtiyara dersini vermek niyetindeydi.
“Hele sen bir dur bakalım ihtiyar. Ben şu kızı okula bırakıp döneyim de sen ondan sonra olacakları gör!” dedi kendi kendine. Adımlarını biraz daha hızlandırdı. Kızı, ona yetişmekte zorlanıyordu. O da anlayamamıştı, annesinin neden birdenbire hızlandığını. Caddeyi, kavşakları koşar adım geçtiler. Semra bugün kızını sınıfa kadar çıkarmadı. Okulun bahçe duvarından döndü; arada arkasına bakıp, kızının içeri girip girmediğini kontrol etti ve hızla, geldiği yoldan eve döndü.
Evinin önündeki park tenhalaşmıştı. Gözleri, bir müddet ihtiyar adamı aradı. Oysa adam, az önce oturduğu yerden kalkmıştı. Bankın üzerinde bir poşet ve etrafa saçılmış fotoğraflar vardı. Semra, ihtiyarın nasılsa az sonra, bıraktığı eşyalarını almak için geleceğini düşündü. “Seni ihtiyar, seni! Geleceğin varsa göreceğin de var, şimdi düşersin elime!” diye söylenmeye ve etrafı kolaçan etmeye başladı. İhtiyar adamı eline geçirirse bütün hıncını alacaktı ondan. Bütün hıncını: hayatın ona vurduğu bütün darbelerin ve yıllar yılı yaşadığı yalnızlık ve biçareliğin hıncını …
Semra’nın bu telaşlı hali, bir rasathane gibi etrafı izlemesi ve bu arada fotoğrafların bulunduğu bankın etrafında bir sağa bir sola dönüyor olması, parktaki birkaç kişinin dikkatini çekmişti. Az ötedeki bankta oturan bir kadın seslendi Semra’ya:
“Kızım, o baban mıydı, kayınpederin miydi? Bak az önce fenalaştı burada. Oturduğu yere yığıldı kaldı. Ambulans çağırıp hastaneye gönderdiler. Galiba kalp krizi geçiriyordu” dedi.
Semra, bir anda ürperdiğini hissetti. Yaşlı adama ilenmişti, ah etmişti. Bu yüzden adamın başına bir şey gelmişse, vicdan azabına dayanamazdı. Bu ürpermeyle, kendisine seslenen kadına cevap vermekte biraz gecikmişti. “Hayır, akrabalığımız filan yok da tanıyorum sadece. Az önce burada oturuyordu. Döndüğümde gitmişti. O yüzden merak ettim” dedi kadına. Yalan söylemişti. Onu tanımıyordu. Merakından değil, öfkesinden ve ona çatma isteğinden dolayı arıyordu ihtiyarı. Kadın yine seslendi:
“Sana zahmet olmazsa, şu ihtiyarın eşyalarını da toplayıver kızım. Ben, bir tanıdığı çıkar gelir de toplar diye elimi sürmedim onlara. Fakat gözüm üzerlerindeydi. Sen nasılsa tanıyormuşsun ya, sonra götürür verirsin kendisine.”
Semra, ihtiyar adamın az önce oturduğu banka oturdu. Eli varmadı eşyaları toplamaya. Adama hem içten içe kızıyor hem de acıyordu. “Ne vardı sanki, her gün evinin önüne gelip de kendisini dikizleyecek?” Bu düşünceyle, biraz olsun vicdanını rahatlatmaya çalıştı. Sonra da eşyaları toplamaya başladı. Önce birkaç eski dergiyi poşete koydu. Rüzgârın, bankın etrafına dağıttığı fotoğrafları bir bir yerden aldı. Özensizce toplayıp, poşetin içine attı. Tam yerinden kalkıp eve doğru yürüyecekken tekrar oturdu. Elini poşete daldırıp fotoğrafları çıkardı. Bir de albüm vardı poşette, onu da çıkardı. Albümü açtı ve tek tek fotoğraflara bakmaya başladı. Bunlar galiba ihtiyarın aile fotoğraflarıydı.
Adam günlerce bankın üzerinde oturup evi gözetlemişti ama nedense Semra ile hiç göz göze gelmemişti. Adam ya kasıtlı olarak bakmamıştı ya da utanmıştı. Hoş, Semra’nın da ileri derece miyobundan dolayı bu ihtiyara baksa da yüzünü seçecek durumu yoktu. Fakat şimdi ihtiyarı bu fotoğraflarda tanıyacaktı. Bu ne tanıdık ne içten ne acılı bir tanışmaydı. Resimlerdeki adam, onun bir zamanlar kapıyı yüzüne çarparak çıktığı ve bir daha arayıp sormadığı babasına ne de çok benziyordu. Hatta bu benzerlik onu o kadar sarmaya başlamıştı ki, adamın yanındaki kız çocuğunu da nedense kendisine benzetmişti. Bir anda ürpermeye başladı Semra. Zira bu “benzerlik” sözü fazlaydı. Adam babasının ta kendisiydi. Resimlerdeki küçük kız çocuğu da Semra.
“Nasıl olur? Nasıl olur da babamı bu kadar çabuk unuturum?” diye mırıldandı, kendi kendine. Bu kadar çabuk dediği yirmi yıla yakındı. Fotoğraflara gömülüp, hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Dışarıdan bakanlar, uzun süre sarsıla sarsıla ağlayan bu kadının derdinin ne olduğunu merak etmeye başlamışlardı. Ötedeki bankta oturan ve Semra’nın az önce konuştuğu kadının, bu ağlamanın sebebinin ihtiyar adam olduğunu tahmin etmesi zor değildi. Semra’nın yanına geldi. Onu omuzlarından kavrayarak hafifçe sarstı. Kendine gelmesi için onunla konuşmak niyetindeydi. Semra, içinde kaynayan bir tencere fokurduyor gibi ağlamaya, hıçkırmaya devam ediyordu.
*
Semra lise yıllarında, sevgilisi uğruna evini terk etmişti. Uğruna evden kaçtığı, baba ocağını terk ettiği sevgilisiyle evlenmişti. Çok sevdiği, uğruna baba ocağından kaçtığı o genç adam, Semra’yı ailesine bir türlü kabul ettirememiş ve birbiri ardına çıkan huzursuzluklar, bu yuvanın birkaç sene sonra yıkılmasına sebep olmuştu. Selma, genç yaşta kimsesiz kalmanın verdiği çaresizlikle, kendisine sahip çıkacağını, mutlu bir yuva kuracaklarını vaat eden, kendisinden on yaş büyük bir adamla evlenmişti. Başlangıçta her şey yolunda gidiyordu. Mutlulukları, yuvalarının neşesi olan bir çocukla daha da artmıştı. Sonra annesinin ölüm haberini almış ve cenazesine gitmeye bile cesaret edememişti. Artık o günden sonra kopan bağların tamiri de çok güçtü. Ailesine tercih ettiği ilk eşinden sonra bu ikinci adam da onu birkaç sene sonra kucağında küçük bir kız çocuğuyla bırakıp gitmişti. “Terk eden, terk edilir” kaidesi, alınyazısına düşülmüş bir şerh olarak, hayatının en acılı, en çileli sayfalarında birer dipnot olarak yer alıyordu artık. Boşanma davası açıp evliliklerini sonlandıran bu hain koca, şimdi kim bilir nerede, nasıl bir hayat sürüyordu?
Semra, aldığı yanlış kararların bedelini çok ağır ödüyordu. Ailesi onun daha lise yıllarında gönlünü kaptırdığı o genç adam ile görüşmesini istememişti. Henüz bir gönül ilişkisinin ne yaşıydı ne de zamanı. Üstelik babası “Bu adam, adam değil!” demişti, defalarca. Fakat o, kapıyı sevdiği genç adam uğruna çarpıp çıkacak kadar yürekliydi o yaşlarda. O kadar öfkeli, o kadar, âşık, o kadar kindar… Yılgınlığı bu yüzdendi. Kendisine sırf sahip çıksın, kol kanat gersin, ana babasından uzak yaşadığı hayatın boşluğunu doldursun diye evlendiği ikinci eşi onu aldatınca, gidecek hiçbir kapısı kalmayan bu talihsiz kadın, ömrünü vefasız insanlardan vefa dilenme uğruna berhava etmişti. Bu yaşadıkları ana babasının ahı mıydı bilinmez ama o olsa bile artık bir şeyleri kendi eliyle düzeltmenin pek de imkânı kalmamıştı. Kendisi yaşamıyor, kızını büyütmek için türlü acılara ve yoksulluklara katlanarak, adeta bitkisel bir hayat sürüyordu. Karanlığın iyice koyulaştığı bir anda, babası sırlı bir el gibi onun yaşamına uzanıyor ve fakat Semra bu ele yetişemiyordu.
*
Endişe, merak ve türlü korkular içinde, en yakındaki devlet hastanesine ulaşan Sema, acil serviste babasını arıyordu. Bir iki saat önce kalp krizi geçirdiği için acile getirilen yaşlı bir adamı soruyordu görevli memurdan. Şu anda bir ölüm haberi almak istemiyordu. Yolda gelirken ölmeden önce babasına kavuşabilmeyi dileyerek hep dua etmişti.
Babası krizi atlatmıştı ve yaşıyordu. Müşahede odasına alınmıştı. Semra birkaç saat boyunca hastanenin koridorlarında gezip durdu. Babasının yanına gitse, onu heyecanlandırıp yeni bir krize sebep olabilirdi. Zaten buna izin de vermezlerdi. Yaklaşık üç buçuk saattir hastanedeydi. Biraz daha beklemeliydi. Fakat kızının okuldan çıkış saati de yaklaşmıştı. Hızla bir karar vermeliydi. Düşündü, düşündü ve kızını okuldan alıp tekrar hastaneye dönmeye karar verdi. Hemşirelerden hastanın son durumu hakkında bilgi aldı. Hasta biraz sonra müşahede odasından çıkarılıp servise alınacaktı. O halde acele etmeliydi. Hızla hastaneyi terk etti.
Okula gitmek için bindiği dolmuş dur-kalklarla, adeta zamanı eze eze ilerliyordu. Vardığında okul çoktan dağılmıştı. Kızı okul bahçesinde annesini bekliyordu. Semra, kızını aldığı gibi hastanenin yolunu tuttu. Birkaç saat önce yalnız başına çıktığı hastaneye, şimdi kızıyla beraber dönmüştü. Kızı, niçin geldiklerini bilmiyordu ve nasılsa birazdan öğrenirim diye bekliyordu. Semra ve kızı, acil servisin kapısına kadar hızlı adımlarla yürüdüler. Sabırsızdılar. Semra, babasına kavuşmak için, kızı da olan biteni öğrenmek için…
*
“Babam!” dedi Semra. “Babam müşahede odasından çıktı mı?”
Hemşire, hangi hastayı sorduğunu bilmiyordu. Öyle ya acil serviste onlarca hasta vardı. Ama kalp krizi geçiren yaşlı adamı sorunca hemşire hemen hatırlamıştı.
“Gözünüz aydın! Hastanız krizi atlattıktan sonra durumu normale döndü. Müşahede odasına alınmıştı. Bir yakınını aramak istediğini söyledi ve benden telefonumu rica etti. Ona telefonumu verdim ve birilerini aradı. Az önce gelip taburcu ettiler hastaneden” dedi hemşire, tebessüm ederek.
Semra yıkılmıştı. Birkaç saniye hemşirenin yüzüne öylece baktı. Şok geçiriyordu. Kızı, onun kolunu çekiştirmeye başlayınca kendine geldi.
“Hemşire Hanım, acaba son aranan numaralara bakabilir misiniz?” dedi Semra, son bir umutla. Hemşire önlüğünün cebinden telefonunu çıkardı ve son aramalara göz attı.
“Hanımefendi, maalesef son aramanın kaydı silinmiş. Babanız silmiş olacak sanırım” dedi, hemşire. Semra, bir şok daha yaşıyordu.
Kızı, bir dedesinin olduğunu, daha doğrusu, dedesinin hayatta olduğunu o an öğrenmişti. Annesine, hâlâ ne olup bittiğini, dedesinin kim olduğunu, bundan neden şimdiye kadar haberinin olmadığını sormak istedi. Fakat annesi çoktan hıçkırıklara boğulmuştu. Onu bir süre kendi haline bıraktı. Biraz sonra evlerine döndüler.
*
Güneş, bu sabah yine perdenin kalın kadifeden zırhını delmek için taarruz ediyor, fakat bir yol bulup Semra’nın, kasveti düğüm düğüm ağlarla örülü karanlık odasına salamıyordu ışıklarını. Semra, yine yılgın, bitkin ve sabaha kadar ağlamaktan ötürü gözleri şişmiş vaziyette yataktan doğruldu. Bir gün önce parkta bulup eve getirdiği albüm yanı başındaki komidinin üzerinde açık vaziyette duruyordu. Gece boyu ailesinin fotoğraflarına bakıp ağlamıştı Semra. Dün, albümdeki resimlerden tanıdığı babasının kendisine uzanan sırlı eline yetişememiş, ona elverememiş ve belki de treni çoktan kaçırmıştı. Fakat bu sabah bir ümidi vardı artık. Biraz sonra aralayacağı perdenin ardındaki camdan, parkı izleyecek ve belki de yine parktaki banklardan birinin üzerinde oturan o ihtiyar adamı görecekti.
Tozlu kadife perdeler, o gün aynı ümitle bir daha açıldı. Semra, yaşama sevinciyle doluydu. Fakat parktaki banklar eskisi kadar dolu değildi artık.