Ana içeriğe geç
Ana Sayfa  ›  Öyküler

Azı Dişi

Faruk Güven
Öykü

Şehrin en büyük iş merkezlerinden birinde kalabalık bir gün yaşanıyordu yine. Dükkânların vitrinleri, müşterileri cezbetmek için türlü ışıkların ve renk oyunlarının illüzyonuyla, avını bekleyen birer ağ gibi gerilmişlerdi. İndirimler, kampanyalar, güne özel fırsatlar birer lütuf gibi sunuluyordu müşterilere. Amansız ve acımasızca dönen çarklar, sürekli öğüterek büyüyen, büyüdükçe doymayan ve bu suretle de huysuzlanıp daha çok isteyen birer canavara dönüşmüşlerdi. Başarılı olanlar, bu dev kapital çarklarının arasından ezilmeden kurtuluyor ve fakat nasipsiz olanlar denedikleri onca taktiğe rağmen, müstakbel birer müflis tüccar namzeti olmaktan kurtulamıyorlardı. Hasılı ticaret hayatı, bu koca iş merkezinin küçücük dünyası içinde, kazananların ve kaybedenlerin devr-i daimine sahne oluyordu. Rızık pekala teminat altındaydı ve fakat zenginlik de herkese nasip olan bir şey değildi.

Hayata, ticarete, maddi unsurların neredeyse bütününe azı dişleriyle asılanlar, dişi kırma pahasına hırsı elden bırakamayabiliyorlardı. Tuzlu su ile susuzluğunu gidermeye çalışmak böyle bir şeydi galiba. Her şeyini bu uğurda tüketmek de, kazanıp çok zengin olmak da mukadderdi.

O gün iş merkezindeki dükkânların önünden tozu dumana katarak, nefes nefese geçen bir adam vardı. O mağaza senin, bu mağaza benim; telaş içinde girip çıkan bu adam, bir konfeksiyon mağazasının sahibiydi. Konfeksiyon ama vitrinindeki cansız mankenlere giydirilecek adamakıllı bir giyim eşyası bile kalmamıştı. Dükkân, hani amiyane tabirle, tam takır kuru bakırdı adeta. Bu talihsiz adam sermayeyi kediye yüklemiş ve kurtarma adına türlü yolları denemiş ama bir çorap söküğü gibi gelen iflasını önleyememişti. Bu, artık son çırpınışlarıydı. Nafile bir çabayla, esnaf komşularının kapılarını çalıyor ama bu müflis adamı kurtarmanın kendi sonlarını gettirebileceği kaygısı, bütün yardımların önünü kesiyordu. Kaldı ki sıkıştığı günlerde çekini, senedini, kredisini ve daha bir çok ödemesini komşularının yardımıyla halletmiş, fakat artık deniz bitmiş ve kara görünmüştü. Bankalar cevabı sevap vermiyor; çekler protestolu, ödenecek çeklerin vadesi günler öncesinden geçmişti. Dükkâna ve ev adresine postalanan tebligat mektuplarının haddi var hesabı yoktu. Adamın eşi de huzursuzdu bu durumdan. Bu yüzden evde de huzursuzluk tüm şiddetiyle hüküm sürmekteydi. Hesapsız harcamalar, faiz, israf derken bir işyeri ile beraber bir aile ve bir istikbal de batmak üzereydi.

Depoda stoklar eridiği ve toptancılardan da mal alamadığı için raflar boşalmıştı. Dükkâna gelen müşteriler aradıklarını bulamıyor ve hatta senelerdir sadık olan müşteriler bile bir bir dükkândan ayaklarını kesiyorlardı. Karanlık, gözlerin görmediği, hafsalanın almadığı bir hengâmda derinleştikçe derinleşiyor; kısırdöngü içerisinde debelenip duran adam battıkça batıyordu.
Siftahsız günlerin, boş kasanın, çeklerin, senetlerin ve ömürtörpüsü kredilerin çelişkili, çekilmez ve karmaşık yumağında, çözülemeyen bir düğüm gibi sıkışan adam, artık nefesinin kesildiğini, duyularının öldüğünü ve insanlarla bütün beşeri münasebetlerinin tükendiğini anlıyor ve dükkânda bazen saatlerce kafa tokmağını ellerinin mengenesinde sıkıştırıp hayat serencamını düşünüyor; nerede hata yaptığını anlayamıyordu. O daherkes gibi mağazasını açıyor, müşterilere güleryüzlü davranıyor, mal alıyor ve satıyordu. Bir aşamadan sonra işler köyü gitmeye başlıyor ve onu kaçınılmaz iflasa ve iflasla beraber sarsıntılı bir ruh yıkımına sürüklüyordu. Ne yiyor, ne içiyordu ve ne de konuşuyordu. Günlerin bu adam için getirdiği şey, bir felaketti artık: “İntihar düşüncesi!..”

İntihar düşüncesi, zehirli bir sarmaşık gibi benliğini sarıyor ve dallarını beyninin kıvrımlarına değin uzatıyordu. Bu dünyadan yitip gitmenin; sandalını hayatın kıyısından uzaklaştırıp açıkdenizlerde batırmanın; maddesi itibariyle yok olmanın isyan kokan remziydi intihar. Bu düşünce bir kulak ağrısı gibi, göz ağrısı gibi ya da iltihaplı bir dişin beyni sömüren, sinirleri elektriklendiren ve damarlardaki kanı semiren sancısı gibi ruhuna işkence veriyor; soğuk baktığı, asla fırsat vermediği kötü bir senaryonun finaliydi onun için. Şeytan, atlılarını son sürat koştururken üzerine; iyice köşeye sıkışmış olması, onu isyan denizlerine yelken açmaya zorluyordu. Oysa dirençli olmalı ve asla bu akılsızca eylemi gerçekleştirmemeliydi. Evini, yuvadaki kuşlar gibi her akşam kendisini bekleyen ailesini düşünüyor ve intiharıyla onlara tattıracağı büyük acıyı ve utancı içine sindiremiyordu.

Adam, isyanın ve ümidin gel-gitlerinde çalkalanırken; kendisine daha yeni tebliğ edilen ve ödenmemiş senetler yüzünden olduğunu tahmin ettiği hapis cezasıyla karşı karşıya buldu. Senetleri, verilen birkaç günlük süre içinde ödemezse hapse girecekti. Bu, kötü bir senaryo olsa da bir ümitle tekrar borç için kapı çalmaya başladı. Fakat, istisnasız bütün kapılar yüzüne kapandı. Ödemesi gereken meblağ büyüktü ve o oranda da bütük bir itibar erozyonu yaşatmıştı insanlara. Kısa sürede, aşındırmadığı kapı kalmamıştı. Nafile! İçeri girmek mukadderdi artık.

Bir gün, ellerinden çözülen kelepçenin şıkırtısına, sürmelenen kapıların demirden gürültüsü karışınca, adam kendini bir hapishane koğuşunda buldu. Günleri sayılıydı. Fakat, gel gör ki hapishanede bir gün, bir ay gibi uzundu. Ailesinden, onları ekonomik bir yıkıntının altında bırakarak ayrılmak, gözyaşı tufanında boğulan eşinin ve çocuklarının ağlamalarını, inlemelerini, serzenişlerini yatıştıramamak ve kapalı kapılar ardında, dört duvar içinde eli kolu bağlı kalmak, çaresizliklerin en büyüğü gibi geliyordu ona.

Adam birkaç gün koğuştaki hükümlülerin zoruyla az da olsa bir şeyler yiyor, kimseyle konuşmuyor ve ranzasına tüneyerek kukumav kuşu gibi sessiz, hareketsiz bir vaziyette başını yastığa gömerek, bazen de duvara dayanarak duruyor ve şakaklarını zonklatan düşüncelerin sancısıyla kendini yiyip bitiriyordu.

Bir gece çenesinden beyninin içine doğru çakan bir şimşekle uyandı. Sanki sinir uçlarından elektriğe verilmiş gibiydi. Müthiş bir zonklama, nabız atışı gibi fasılalı olarak gelip gidiyor ve ağrının tıp kitaplarındaki tanımını çok azim bir temsille; insanoğlu üzerindeki tesirini, sarsıcı bir biçimde tatbik ediyordu. Sabaha kadar ne yapacaktı? Doktor yok, ilaç yok şimdilik. Evde olsa hanımı muhakkak birkaç çeşit ottan bir terkip yapar, kaynatır ve içirirdi. Fakat hapishane imkânları, en iyi ihtimalle, sabaha kadar beklemesi gerektiğini emrediyordu.

Ranzasından fırladı, ışığı yakmadı fakat kol saatine de bakması lazımdı. Kapı mazgalına doğru uzattı kolunu ve mazgaldan sızan zayıf ışıkla saatini görmeye çalıştı. Saat üçe yaklaşıyordu. Lavaboya koştu ve ağzını çalkaladı. Tıkırtılara uyanan bir koğuş arkadaşından ağrı kesici ilaç istedi. Bereket versin ki ağrı kesici vardı. Ab-ı hayat gibi içti hapı. Yarım saat içinde ağrı epeyce azalmıştı ve o b imkânı değerlendirerek hemen yatağına uzandı ve uyumaya çalıştı. Güç bela uykuya daldı ve sabah sayımını bildiren anonsa kadar hiç uyanmadı. Sabah ağrıdan eser kalmamıştı fakat akşam tekrar nüksedebilirdi. Sayıma gelen memurlara, rahatsızlığını anlattı ve revire gitmek istediğini söyledi.

Ogün diş doktoru yoktu. Pratisyen hekimin verdiği birkaç ağrı kesiciyle o geceyi de atlattı. Sonraki gün diş doktoruna muayene oldu. Azı dişinde çürük vardı fakat hemen çekimlememeliydi. İltihaplı dişin çekilmesinin hayati tehlikesi vardı. Bu yüzden antibiyotik kullanacaktı. Fakat bir hafta nasıl dayanacaktı? Zaten beynini kemiren düşünceler diş ağrısına bedeldi. Bu düşünceleri de söküp atacak mahir bir doktor eli var mıydı? Bu düşünceler içinde çaresizce koğuşuna döndü ve bitkisel hayatına devam etti.

Bir hafta sonra aynı gün revirdeydi. Dişçi koltuğuna uzandı ve az önce yapılan morfinin etkisiyle uyuşan çenesini doktorun ellerine teslim etti. Azı dişini çekmek kolay değildi. Doktoru terk etmişti diş. Üstelik kırılmış ve kökü de içerde kalmıştı. Doktor, tornavida benzeri bir aletle diş etini yararak, dişi parça parça söktü ve sonra yerine koca bir pamuk tamponu sıkıştırarak çeneyi bastırdı. İş bitmişti; sağ alt çenedeki azı dişi yoktu artık. Soldakini de lise yıllarındayken çektirmişti. Azı dişinin yokluğu büyük bir kayıp.
Diş çektirmek tırnak ya da sakal kesmeye benzemiyordu. Ama dalağı aldırmak ya da bir parmağın kaza eseri kopması gibi bir şey de değildi. Ayrıca telafisi de vardı. Köprü, implant, takma diş… Ne derseniz artık. Fakat ne de olsa yıllardır besinleri öğüten çarklardan biri yoktu artık.

Koğuşa geldiğinde doğruca lavaboya gitti ve bolca kan tükürdü. Doktordan alıp cebine koyduğu pamukla yeniden bir tampon yaptı; dişini sıktı ve yatağına uzandı. Acıkmış ve dahası çok da susamıştı. Bir bardak çay, biraz ekmek; fakat iki saat geçmeden bunlara da müsaade yoktu. Ogün, bir dişin kaybına sahne olup kapanmıştı. Yeni günde azı dişinin olduğu yerde, içine kan oturmuş bir çukur vardı. Diliyle bu çukuru yokladı. Azı dişi meğer ne büyük bir boşluğu dolduruyormuş.

Ömrünün en verimli çağını çürüttüğü gibi çürütmüştü azı dişini. Maddi varlığını da tüketmişti. Manevi dünyasıysa, onu bir zaman intihar düşüncesinin kıyısında dolaştıracak kadar zayıftı. Yaptığı hataların akabinde her nevi pişmanlık, mütedâhil daireler halinde genişliyor ve benliğini istila ediyordu. Dünyalık uğruna gemi azıya almış; hırsı, onu çıkmaz sokakların labirentinde nefessiz bırakmış; yolunu bulamadan karanlık dehlizlerde yok olup gitmişti. Azı dişleriyle asılması gereken gönül dünyası ve manevi iklimi dururken; o, azı dişini maddi hayatın çarklarına kaptırmış ve kırmıştı. Bir dişi gitmiş fakat idraki ve şuuru, bin bir hakikate açılan bir kapının eşiğine getirmişti onu.

Birkaç hafta sonra tahliye olacak; toparlayabilirse eğer, eşi ve çocuklarıyla beraber yeniden bir aile olmayı deneyecek; borçlarını bir takvime bağlayıp, ödemek için gece gündüz çalışacaktı. Bedeni yorulacak ve fakat zihni, çok defa olduğu gibi, dünyevi hırsların kıskacından azade bulunacaktı. Kararlıydı ve adımlarını sağlam atacaktı. Pişmandı; pişmanlık tövbeydi…