Ana içeriğe geç
Ana Sayfa  ›  Öyküler

Yıkıntılar

Faruk Güven
Öykü

Yıllar sonra Volney’in “Yıkıntılar”ı arasında tasavvur ettiği medeniyet telakkisi gibi bir tiyatro sahnesinin tozlu kulisinde, lisedeki tiyatro grubunun şek şakrak, fütursuz macerasının izini sürüyordu.
Moliere’nin “Cimri”si, Şinaşi’nin “Şair Evlenmesi” arkadaşlarının en ergen sesleriyle yankılanıyordu salonun duvarlarında. Seyircilerin alkışları, kıyamet… Berhava ettiği gençliğini hatırladı. Sophokles’in “Antigone”undan aklında kalan tiratları mırıldanmaya başladı:
“Ey mezar, ey kayalar içinde oyulmuş gelin odası, ey içinde ebediyen oturacağım karanlık zindan! Ben şimdi oraya, soyumdan olan insanların yanına gidiyorum. Fakat içimi bir ümit kaplıyor: babam beni sevinçle karşılayacak. Anneciğim, sen de sevineceksin! Ey sevgili kardeşlerim, siz de memnun olacaksınız! Öldükten sonra ben sizi bu ellerimle yıkadım, giydirip süsledim ve mezarınıza sular döktüm. İşte, ey Polyneikes, senin vücudunu toprakla örttüğüm için gördüğüm mükâfat bu oldu. Ama iyi insanların nazarında, sana karşı gösterdiğim saygıda haklıydım. Her şeyden evvel bunu düşünerek sana ölümünde saygı gösterdim ve işte bunun için yaptıklarım Kreon’a bir cürüm gibi, küstahça bir isyan gibi geliyor. Ah sevgili kardeşim! Ben, zavallı dostlardan mahrum, terk edilmiş olarak, canlı canlı, ölülerin karanlık çukuruna ineceğim.”
Ezberinden bir şey yitirmemişti. Kulisten geçip, sahneyi dolaşıp, çoktan seyirci koltukları arasına inmişti. Tiradın sonunda kendi kendini alkışlıyordu.
Boş duvarlar, gençliğinden beri belki birkaç defa yenilenmiş koltuklar, değişen perde, taze boya kokusu eski hatıraların yeniden canlanması için zihnini biraz zorluyordu. Ama oyunlardan birkaç sahne dün gibi hatırındaydı. Hatta sahne aynı olmasa da daha eskiye gidip ortaokul yıllarını bile hatırladı.
İlk oyun “Köyden İndim Şehre”. Sahnede tek başına dolaştığı geldi aklına. Sahne güya şehrin kalabalık bir caddesi ve o, köyden şehre inip yolunu kaybeden adam. “Allı turnam bizim ele gidersen, şeker söyle, kaymak söyle, bal söyle” diye türkü çığırdığını hatırladı. Topluluk önünde ellerini koyacak yer bulamazken, tüm utangaçlığıyla, daha ilk sahne deneyiminde yüzlerce kişi önünde, oyuna türkü ile başlamıştı. Sonra birkaç tane öğrenciye adres sormalar, yolunu bulmalar, cahilliğine ağlamalar… Hepsi bir bir aklındaydı. Zihnindeki sayfaları devirince, tozlar içinden sökün eden başka bir sahne gelmişti gözünün önüne.
Ağa, pos bıyıkları arasına götürdüğü sarma tütünü yakmaya çalışırken, seyirciler arasında en ön sırada oturan babasına gözü takılır. Elleri titrer. Tütünü yakamaz, yaksa da çekemez, çekse de söner. Elleri titrer. Çünkü hayatında ilk defa kalabalığın önünde tütün sarıyor ve dudaklarına değdiriyordur. Hem de babasının, kendisini izlemeye geldiği bir tiyatro sahnesinde. Provalarda o tütünü yakıp içine çekmeye hiç cesaret edememişti. Orası bir okul binasıydı ve başlarında da onların her hareketini izleyen bir öğretmen vardı. Garip bir saygı telakkisiydi bu. Nasıl olsa oyunun sahne alacağı gün, yeleğinin cebinden çıkaracağı gümüş renkli çakmağı çakacak ve iki parmağının arasına özenle yerleştirdiği sigarasını yakacaktı. Rolünün hakkını verebilmek için elinden gelen çabayı sarf edecekti. Ardından başka bir sahnede Sultan Gelin’e nasihat, sonra başka bir sahnede, yerde bağdaş kurmuş otururken önüne gelen sofradaki bulgur pilavı dolu çanağa tahta kaşığı sallayışı geldi aklına. Dudakları kamaştı; o gün de kamaşmıştı. Zira tahta kaşığın pürüzlü yüzeyine rol için bile olsa alışmak kolay olmamıştı.
Bu kadar sahneden aklında tatlı bir lezzet mi kalmıştı yoksa acı bir pişmanlık mı? Gençliği, tozlu salonlarda, alkış seslerinin gürültüsü arasında kaybolup gitmişti. Ne gözlerinin iffeti kalmıştı ne de gönül sarayının en mutena yerinde sakladığı maneviyatı. Her şey birkaç sahnede yok olup gitmişti. “Ne çabuk geçmiş zaman” diye mırıldandı kendi kendine. Evet, zaman, nasıl bir aralıktan sızıp geçtiyse; doğrusu bu sızıntı, bir su kaçağı gibi fark edilmeden akıp akıp toprağa karışmıştı. “Elde var sıfır!” dedi. Gençlik gitti, gönül virane kaldı. Şimdi yıkıntılar arasında neyi arıyordu. Eski günlere ait bir lezzet kırıntısı mı, pişmanlığına medar olacak bir işaret mi, bilemiyordu. Ama aklının bir köşesinde, vicdanının hâlâ ölmemiş bir yerinde saklı duran ve varlığının mahiyetini hatıra getiren bir kırıntı bulmuştu. Birden, yıkıntılar arasında define bulmuş gibi sevindi. Kalan ömrünü, öldükten sonra bir göz açıp-kapama aralığından seyrederken zamanın ne çabuk akıp geçtiğini tahayyül etti. Korktu ve fakat ümidi elden bırakmadı. Ömür tarlasının bir kısmına ektiği ekinden pişmanlık bitirmişti ama kalan ömründen bereketli bir hasat elde etmeye kararlıydı.
Tak tak tak… Ökçelerinin ahşap zeminde çıkardığı ses, yeniden salonun duvarlarında yankılanmaya başladı. Merdivenleri birer birer çıktı. Sahneden son bir kez daha seyircileri selamladı, kendini alkışladı ve kulise çıkan kapıya yöneldi. Yıkıntıların arasından, teksir kâğıtlarında yazılı repliklerin, kurgusal metinlerin yalancı dünyasından çıkıp, söz verdiği hayatı yaşamaya gitti. Ardından, yalancı bir dünyanın kalın kadifeden perdeleri yavaşça kapandı.