Ana içeriğe geç
Ana Sayfa  ›  Öyküler

Yetim

Faruk Güven
Öykü

Hüzün yüklü bulutlarla eve dönüyorum. Dokunsanız ağlayacağım. Bir yerde dursam, bir yol kenarında mesela. Derdimi, duasını Allah’a arz eden tabiatın otlarına, böceklerine, ağaçlarına anlatsam da rahatlasam diyorum. “Ya Rahim” diyen kedilere, arzı endam ettiği topraktan göğe doğru yükselerek dua eden çiçeklere, rahmet hazinelerinin tablacısı olan meyve ağaçlarına söylesem. “Fırtınalara mukavemetiniz; sele, yağmura, doluya sabrınız nasılsa bana da öğretin.” desem. Anlasam tabiatın lisanından ve onlarla teselli olsam. Olsam da öyle gitsem evime. Bir çözüm, bir çıkış ve zihnimde savaş sonrası travmaları hatırlatan tedailerle yüklü bulutlara yağmur için, Rahmet için bir şimşek, bir şule, bir ışık… Arasam, arasam, bulsam…
*
Kafam allak bullak iken vardım eve. Kapıda çoluk çocuğun karşılaması, “bugün nasılsın?”larla, “günün nasıldı hayatım?”larla geçen birkaç dakikalık hatır gönül sormalarına ve “iyiyim” sözüne “çok sükürler” katarak verdiğim cevaba kimsenin inanmayışı; gözlerimin, bükülen dudağımın, çöken avurtlarımın beni ele verişi, kaçınılmaz bir dertleşmenin işaret fişeğini ateşlemişti artık.
“Bugün, bir öğrencimin annesinin kanser olduğunu öğrenmemden beni daha fazla üzen ve kahreden ne olabilir sence?” dedim eşime.
“Bilmem” dedi. Düşünüyormuş gibi yapsa da sadece boş gözlerle bana bakıp cevabı benden beklediğini fark ettim.
“Beni bugün, bir öğrencimin annesinin kanser olduğu haberini almamdan daha fazla üzen şey, bir başka öğrencimin annesinin de kanser olduğunu öğrenmiş olmamdır.” dedim.
Tesadüf mü, tevafuk mu, benim öğrencilerimin ailesiyle ilgili durumlara yeterince ilgi göstermeyişim mi -ki mümkün de değil- yoksa öğrencilerimin gözlerine bakınca onlardaki çocuksu hüznü ve gözlerinin çakmak çakmak pırıltısı arkasına gizlenmiş derin gamı ve kederi okuyacak ferasete sahip olamayışım mı bilemem. Fakat ortaya açılan yumağın düğümü meğer bir değil iki taneymiş, anladım.
Son birkaç senedir, sınıfımda babasız annesiz öğrenci yok diye çok rahattım. Tabii ilk defa geçen sene, parçalanmış bir ailenin viranesi altından yaralı bir yürekle kurtarılmış bir kız çocuğu sınıfıma gelinceye kadar. Aileden, anne baba sevgisinden, evdeki iş bölümünden, fedakârlıktan ve bunlar gibi daha bir yığın, anne ve babayı işaret eden meseleden o güne kadar çok rahat bahsedebiliyordum. Hiçbir öğrencimin burukluk yaşamayacağını biliyordum. Rahat rahat “anne” diyordum, “baba” diyordum, “aile saadeti” diyordum ve gocunmuyordum. Fakat geçen yıl, gözlerinde her daim, baba özleminin yaktığı bir yüreğin âyinesi olan acı bakışlarını müşahede ettiğim bir kız çocuğu, artık bana eskisi kadar rahat bir hareket alanı kalmadığını haber vermişti. Adeta “ulu orta ‘baba’ deme, ‘anne’ deme, canımı yakma durduk yere n’olur!” der gibiydi bu yavrucak. Sınıfta hayat zorlaşmıştı. Belki bundan sonra daha da zorlaşabilirdi.
Ne kadar dikkatli olsam da kaçıveriyordu ağzımdan. Annesiz, babasız Hayat Bilgisi dersi yapılamıyordu mesela. Ne yapalım ki mukadderat böyle. Bazıları mahrum yaşıyor. Fakat “kimsesizlerin hamisi Allah’tır” deyip sabretmek, insana tesellibahş bir hayat kaynağıdır. Şimdi anneleri hasta, belki pek yakında ölecek olan bu iki yavrunun, yüzlerindeki acıdan, bükülen dudaklarından ve her dem ağlamaya müheyya gözlerinden okuyacağım bu süreci. Bu da öğretmenliğin cilvelerinden biri olsa gerek.
“Üzme kendini diyeceğim ama üzülmemek de elde değil bu durumda.” dedi, kendisi de bir öğretmen olan eşim.
“Hoş, ben sana üzülme desem de aynı durumu daha önce birkaç kez yaşamış biri olarak bunun mümkün olmadığını biliyorum.” diye devam etti.
Evet, mesleğimizin cilvesi olan bir meselede, sözler kifayetsizdi ve bunu o da biliyordu. Kim bilir kaç anasız öğrencinin dağınık saçlarını taramış, akan burnunu silmiştir. Anneden ya da babadan mahrumiyetin ne demek olduğunu kim bilir kaç yavrunun dalıp giden bakışlarında görmüş ve içlenmiştir. Şimdi benim anlattıklarıma yabancı olmayışı bu yüzdendi işte.
Aradan birkaç gün geçmişti. Sağlık ocağında aile hekimimin odasından çıkarken. Leyla’yı gördüm. Bekleme salonunun loş ışıkları altında köşede duvara dayalı bankta yalnız oturuyordu. Biraz yaklaştım:
“Leyla nasılsın kızım?” dedim.
Leyla, yani aslında Leyla sandığım bu kız, yüzüme donuk bir ifade bakıyordu. Belki de beni tanımaya veya hatırlamaya çalışıyordu. Yok, çıkaramamıştı; haklıydı.
“Leyla, kızım beni hatırlamadın mı?” dedim bu sefer.
“Ben Leyla değilim” dedi.
Galiba şaka yapıyordu. Fakat yüzünde şaka yapan bir insanın yüzündeki o ifade de yoktu.
“Senin adın ne o zaman?” dedim.
Ben “Suzan” dedi. Az öce “Leyla” diye ismini ünlediğim kız, aynı boyda, aynı saç renginde ve neredeyse – o loş ışıklar altında seçebildiğim kadarıyla – tıpatıp benzemesine rağmen Leyla değildi. Nasıl olsun ki? Leyla’nın yüzünden hiç eksilmeyen tebessümün zerresi yoktu bu kızda. O, boş salona donuk gözlerle bakarken, ben yukarı kattaki aşı odasına çıkmak için merdivenlere doğru yürüyordum.
Şaşılacak derecede benzerlik, hayretler içinde bırakmıştı beni. Kendi kendime söyleniyordum ki hemşire hanım:
“Hocam, konuştuğunuz kız, yani Suzan ablasıyla beraber gelmiş buraya, tanıyor musunuz yoksa?” dedi.
“Evet, şey yani hayır hayır tanımıyorum. Ben onu Leyla’ya, geçen sene mezun ettiğim Leyla’ya çok benzettim de o yüzden konuştum. Fakat şaşılacak derecede Leyla’ya benzeyen bu kızın adı meğerse Suzan’mış” dedim.
“Hocam onlar iki kardeş ve babaları yok. Anneleri de çalıştığı için, doktora kendi başlarına gelirler” dedi.
Bu kadar benzerliği birkaç mimik hareketiyle yok eden şey, birinin babalı, ötekinin yetim olmasıydı. Mesele anlaşılacak kadar vazıh bir hale gelmişti artık. Sustum, daha bir şey söylemeye mecalim kalmamıştı. Bu babasızlık, bu anasızlık, gözlerdeki feri söndüren, dudaklardaki tebessümü silip atan bir etkiye sahipti. Bu körpe ruhlar ne kadar da mukavemetsizdi acılara…
Yıllar önce, bir Ramazan ayında, babasının mezarına elleriyle toprak atan bir adamın gözyaşlarını nasıl da kupkuru toprağa akıttığını hatırladım. O nasıl sessiz ve derinden ağlayıştı öyle? Hiç aklımdan çıkmaz. Bir öğretmen arkadaşımın vefat eden babasını defnetmek için mezarlıktaydık. Toprağı kabre değil de sanki üstüne başına saçan bu adam, biraz sonra babasızlığı daha derin bir iç çekişle ve ıstırabıyla yaraladığı yüreğinin kan revan haliyle duyumsayacaktı. Bu yüzden son görevini, elleriyle, toprağı kanata kanata yerine getiriyordu.
Bizler, kabristanda birer mezar başına çökmüş birazdan yapılacak duayı sessizce beklerken, yanımda duran ve hiç tanımadığım bir adama:
“İnsanın babası öldü mü, kaç yaşında olursa olsun yetimdir artık o” demiştim, daha dün gibi hatırlıyorum.
Derin bir iç çeken adam:
“Evet, haklısın, yetimliğin yaşı yok” diye karşılık vermişti.
Benim yaşamadığım bir duyguydu ama güçlü bir gözlem, derin bir duyuş, kederin derecesini nazara veren bakışlar, bunun ne ağır imtihan olduğunu anlamama bir nebze olsun katkı sağlıyordu. İmtihandı fakat geçilesi yolu da çoktu. Zira şimdiye dek kimler kimler bu yoldan geçip gitmişti. Ölüm herkes için mukadder. Yetim ya da öksüz kalmak ne derece ağır bir imtihandır bilemiyorum ama mutlak yetimliğin Rabbini tanımamak, bilmemek ve olduğunun farkındayım.